effectief communiceren begint met aandachtig naar elkaar luisteren

“…effectief communiceren is niet alleen spreken, maar vooral ook luisteren – empathisch luisteren, dat is: oprechte aandacht voor de ander…”

Ik herinner me nog goed: het was nog vóór de coronacrisis toen ik door Chris, directeur van een recyclingbedrijf, werd ik uitgenodigd voor een gesprek bij hem op kantoor. Het bedrijf verkeerde jarenlang in de rode cijfers. Onder Chris’ bezielende, maar autoritaire leiding had de onderneming zich binnen enkele jaren ontwikkeld tot een financieel gezond bedrijf.

Wel maakte Chris zich inmiddels grote zorgen over de slechte onderlinge samenwerking binnen zijn organisatie. Hij vroeg me deze te analyseren, verbeterplannen op te stellen en te implementeren.

verziekte werksfeer door niet effectief communiceren

Uit de vele indringende gesprekken die ik organisatiebreed heb gevoerd, werd mij al snel duidelijk dat zich in de afgelopen jaren een demotiverende cultuur had ontwikkeld, met grote afstand tussen directie, management en werkvloer.

De werksfeer was enorm verziekt (ook onder het uitvoerend personeel), vijandig bijna, het onderlinge wantrouwen was groot, wederzijds respect ontbrak aan alle kanten, conflicten werden onuitgesproken “weggemoffeld”, eigenbelangen stonden centraal – het was “ieder voor zich”. Geen pretje (zacht uitgedrukt…) om elke dag in zo’n sfeer te moeten werken….pfff.

Om de nodige veranderingen te kunnen doorvoeren, was het noodzakelijk om allereerst het onderlinge vertrouwen organisatiebreed te herstellen. 

Daarbij heb ik communicatie als invalshoek genomen. “Communicatie” in dit geval voor het gemak maar even gedefinieerd als spreken én luisteren, met accent op het aspect “luisteren” – empathisch luisteren!

effectief communiceren = spreken & aandachtig luisteren

We hebben toen meerdere plenaire sessies georganiseerd, waarin juist dit “luisterend” aspect van communicatie centraal stond, praktisch werd geoefend en toegepast. Het waren soms heftige bijeenkomsten, waarin sommigen emotioneel volledig los gingen en verwijten aan alle kanten over tafel vlogen.

En die intensieve sessies leidden geleidelijk tot positieve ontwikkelingen: stap voor stap kregen mensen weer meer oog voor elkaar en voor elkaars belangen. Gaandeweg zag je het wederzijds respect weer groeien. Negatieve sfeer en stemming sloegen uiteindelijk in positieve zin om: hersteld vertrouwen – een ideale basis om overige knelpunten binnen de organisatie aan te pakken.

conclusie

Interne problemen kun je (maar daarmee vertel ik je niets nieuws…) vaak al eenvoudig oplossen door gefocust, actief, empathisch en geduldig naar elkaar te luisteren, door je volledig voor elkaar open te stellen, zonder de ander op voorhand te veroordelen of af te wijzen om wat hij of zij naar voren brengt.

Als je anderen oprechte aandacht geeft (als menselijke behoefte…!), schept dat een positieve band tussen mensen: je partner, je kinderen, vrienden, kennissen – maar bijvoorbeeld ook je klanten. Een band die alleen maar verder kan groeien, waardoor menselijke en zakelijke relaties zoveel positiever en interessanter worden.